CHUẨN MỰC ĐẠO ĐỨC CỦA NGHỀ BÁO

Thảo luận trong 'Chỉ số chuẩn mực báo chí (NPI)' bắt đầu bởi Dang Ngoc Quang, 12/2/17.

CHUẨN MỰC ĐẠO ĐỨC CỦA NGHỀ BÁO

Chỉ số chuẩn mực báo chí (NPI), 12/2/17. Trả lời: 0, Xem:317

Dang Ngoc Quang Dang Ngoc Quang
  1. Dang Ngoc Quang

    Dang Ngoc Quang Administrator

    Nguồn: https://www.facebook.com/notes/dang-ngoc-quang/chuẩn-mực-đạo-đức-của-nghề-báo/10154916365837445


    Từ 1-1-2017, Hội viên của Hội nhà báo, và chắc hẳn nhân viên của mọi cơ quan báo chí phải tuân thủ 10 quy tắc đạo đưc của người làm báo mới được công bố. Điều thứ 10 ở đấy dặn rằng đó là “bổn phận, nguyên tắc hành nghề, lương tâm, và trách nhiệm” cuả họ [1]. Liệu những quy tắc này đem lại điều gì mới trong giới báo chí? Nhất là khi thực hiện liệu những nguyên tắc này có làm cho công chúng có tin tưởng báo chí nhiều hơn không? Câu trả lời câu hỏi có lẽ âm tính vì 10 quy tắc này không có gì mới so với những yêu cầu trước đây, trừ Điều 5 quy định "Chuẩn mực và trách nhiệm khi tham gia mạng xã hội và các phương tiện truyền thông khác." Trên thực tế thì sự tin tưởng của công chúng với báo chí là một điều dường như không được quan tâm. Nếu tra tìm bằng google hay google scholar với các từ khóa : báo chí, niềm tin thì không có bài viết nào có số liệu điều tra. Nếu tra bằng tiếng Anh, thì số bài viết còn ít hơn nhiều, nhưng cũng như vậy.

    Khi thiếu thông tin về chỉ số tin cậy của công chúng với báo chí, người quan tâm có thể tìm đến những chỉ số gián tiếp. Một chỉ số như vậy là kết quả điều tra mới công bố năm 2016 của UNDP về Quản trị, Tham nhũng và minh bạch. Theo báo cáo này, trong giai đoạn 2011-2014, chỉ số cảm nhận về tham nhũng của người dân đang tăng lên, số người trực tiếp đi bầu trưởng thôn giảm đi, số người không còn muốn báo cáo về tham nhũng tăng lên [2]. Những chỉ số này đều thiên về ý kiến là sự tin tưởng của công chúng vào nhà nước đang giảm. Do báo chí là công cụ của nhà nước, mà trước hết là của Đảng, thì có thể gián tiếp giả định sự tin tưởng của công chúng với báo chí cũng đang giảm.

    Vậy thì trên thế giới, người ta làm báo với chuẩn mực đạo đức nào để có được sự tin tưởng của công chúng? Hội Nhà báo quốc tế một tổ chức ra đời và tồn tại từ năm 1090 để hoàn thiện và bảo vệ nghề báo, có thể là một nơi để học hỏi. Họ nhìn nhận người làm báo có nhiệm vụ khai sáng cho công chúng, và đó là tiền đề của công lý và đó là nền tảng của dân chủ. Họ theo đuổi bộ Quy tắc đạo đức nghề báo của họ chỉ có 4 điểm:

    1. Tìm kiếm sự thật và báo cáo/đưa tin về sự thật: báo chí có đạo đức phải chính xác (accurate) và công bằng (fair). Nhà báo phải trung thực và dũng cảm khi thu thập, báo cáo và diễn giải thông tin.
    2. Giảm hại tối đa: báo chí có đạo đức đối xử với nguồn tin, các chủ thể, đồng nghiệp và thành viên của công chúng như những con người xứng để tôn trọng.
    3. Hành động độc lập: Nghĩa vụ cao nhất và cơ bản của báo chí có đạo đức là phục vụ công chúng.
    4. Có trách nhiệm và minh bạch: Báo chí có đạo đức có nghĩa là nhận trách nhiệm về công việc của mình và giải thích quyết định của mình cho công chúng .

    Với mỗi quy tắc, họ có các ví dụ hướng dẫn nhà báo nên làm gì thì là tuân thủ quy tắc.
    Bốn chuẩn mực đạo đức này được nhiều tổ chức báo chí quốc tế thừa nhận và thực hành. Một ví dụ là Mạng lưới Toàn cầu Báo chí Điều tra- một liên kết của các tổ chức phi lợi nhuận, các NGO, các tổ chức giáo dục, đào tạo về báo chí điều tra . Những chuẩn mực cao nhất của báo chí chuyên nghiệp được coi là tính chính xác (accuracy), tính độc lập, tính minh bạch, và sự công bằng (fairness) trong hoạt động báo chí và các hoạt động khác [4].

    Cũng là nghề báo, quy tắc đạo đức nước mình nó khác. Cách diễn đạt quy tắc cũng khác và và thực hành nghề cũng khác. Tất nhiên mức độ được công chúng tin cậy cũng khác.

    Tham khảo:
    1. Mười quy tắc đạo đức của người làm báo Việt Nam có thể tìm được ở đây:
    http://cand.com.vn/Su-kien-Binh-lua...
    2. Báo cáo của UNDP có thể tải về ở đây:
    http://www.vn.undp.org/content/viet...
    3. Quy tắc đạo đức của Hội nhà báo chuyên nghiệp
    http://www.spj.org/ethicscode.asp
    4. Trang mạng của Mạng lưới Toàn cầu báo chí Điều tra
    http://gijn.org/membership-in-gijn/
     
    Chỉnh sửa cuối: 14/2/17

Bình luận

Thảo luận trong 'Chỉ số chuẩn mực báo chí (NPI)' bắt đầu bởi Dang Ngoc Quang, 12/2/17.