Chiến lược giao thông đang “lệch” và lãng phí tài nguyên

Anh Dũng     26/10/2017     48     100

Hiện nay, GTVT bị phá nát trầm trọng cả 3 lĩnh vực: quy hoạch, chính sách và lực lượng vật chất trong thời kỳ Chính phủ, trong đó, ông ông Đinh La Thăng là Bộ trưởng bộ Giao thông vận tải (GTVT). Nhưng, không thể không có trách nhiệm của Quốc hội (QH).

1/ Quy hoạch: Đất nước cấu hình theo chiều dài gần 2000km, chiều ngang nhỏ, có nơi chỉ 50km và có bờ biển bao từ Đông Bắc đến Tây Nam, dài 3200km. Quy hoạch GTVT bao gồm cả đường sắt,đường thuỷ ven biển, đường bộ và đường hàng không đã hình thành.

Thời các thủ tướng Võ Văn Kiệt, Phan Văn Khải đã đầu tư rút ngắn thời gian chạy tàu, tăng năng lực chở hàng bằng đường sắt; xây dựng gần hết các tỉnh ven biển đều có cảng, xây dựng đội tàu Vinaline, xây dựng ngành đóng tàu có năng lực đóng tàu từ 11.000 tấn lên 53.000 tấn; xây dựng đường bộ thứ hai xuyên dọc đất nước là đường Hồ Chí Minh và các đường nhánh nối QL1 để tạo hệ thống "con rồng hai xương sống". Bộ trưởng GTVT – ông Đinh La Thăng quy hoạch bị phá vỡ hoàn toàn dẫn đến chính sách GTVT và lực lượng vật chất GTVT bị phá vỡ và phá nát.

2/ Nguồn lực vật chất bị phá: Đầu tiên là Vinashin. Trước hết là dàn trải đầu tư, không trọng điểm và kích thích sự dàn trải bằng 750 triệu USD trái phiếu chính phủ tại thị trường chứng khoán quốc tế khi mà Vinashin không có mục tiêu đầu tư. Sự thua lỗ báo trước và bài toán kích thích thua lỗ như trên đã phá bỏ ngành đóng tàu đến tận nền móng.

Vinaline được rót vốn mua tàu già nua, thiết bị bốc xếp ở cảng biển tồi tệ nên mặc dù về lý thuyết vận tải thuỷ là rẻ nhất lại trở nên không chỉ đắt đỏ mà còn trải qua phiền nhiễu. Đường sắt không được đầu tư cho chở hàng, các ga lớn không có cẩu contener, nên đường sắt hấp hối với chở khách và tử vong với vận tải hàng hoá.

Đường HCM không đầu tư tiếp hạ tầng nên nhiều đoạn trở thành nơi chăn thả bò. Đường biển, đường sắt, đường HCM không khai thác, có thể đấy là một dụng ý để Nhà nước biến thành con tin trong việc làm chính sách, sẽ trình bày dưới đây. Có ai bằng lòng khi mà đất nước có đặc điểm như đã nói mà đường biển, đường sắt nghỉ ngơi, contener thì nghễu nghện trên xe đâuf kéo hành trình trên QL1?

3/ Chính sách: Mọi lưu thông đè nặng lên QL1A. Toàn dân thấy ách tắc, chính quyền thấy ách tắc, QH thấy ách tắc QL1A. Ách tắc này tạo sức nặng lên nghị trường về huy động nguồn lực, tạo chính sách, buông bỏ giám sát...để những người quản lý GTVT một mình một chiếu. Thời Bộ trưởng Đinh La Thăng, là thời của giao thông tăng giá mọi mặt, tăng đầu tư từ ODA, tăng vốn từ trái phiếu CP, tăng phí giao thông trên đường, tăng phí GT thu qua xăng dầu...

Tất cả các nguồn thu đầu tư GTVT như vứt tiền vào thùng không đáy. Chủ yếu đầu tư cho XDCB. Ngoài xã hội, DN nào nhận thầu được vài km đường, dù trăm thứ chi phí không tên vẫn lãi bộn. Đấy là điều có thật và cũng minh chứng cho đơn giá XDCB GTVT phi lý đến mức khó tưởng.

Bao nhiêu tiền cũng không đủ cho GT, chính sách BT ,BOT hình thành. Chỉ định thầu, đơn giá không chuẩn, ưu ái vô lý, đổi đất lấy công trình giao thông bản chất là trốn đấu giá đất, tay không bắt giặc trong BOT và đặt sai vị trí trạm BOT là những chính sách không chỉ phá nát GTVT mà phá không thương tiếc nền kt quốc gia. Thậm chí đang phá đạo lý công bằng, minh bạch trong cách ứng xử giữa Nhà nước và côn dân của mình thông qua dùng tiền lẻ qua trạm BOT và dùng công quyền ngăn chặn việc tiêu đồng tiền do chính mình phát hành.

Lẽ ra, QH phải phát hiện ra những vấn đề nêu trên sớm để thực hiện vai trò giám sát, vai trò yêu cầu thay tư lệnh, vai trò xử lý thành viên QH làm sai, nhưng đã muộn.

Chỉ xin góp một ý nhỏ, ông bộ trưởng mới được Thủ tướng giới thiệu và QH chuẩn y quay lại quy hoạch, chính sách và xây dựng hạ tầng kỹ thuật cho GTVT và cũng xin có lời góp ý trình, xin QH thực hiện đủ vai trò đối với GTVT.

Facebooker: Trần Quang Vũ

Giao thông bộ xuyên dọc trục Bắc – Nam của chúng ta có 2 con đường và đều được Chính phủ trình QH xem xét đầu tư trong kỳ họp này:

1/ Dự án đường Hồ Chí Minh: Nhu cầu vốn đầu tư giai đoạn 2 (2017-2020) để nối thông toàn tuyến là 104.106 tỷ đồng.

Vốn đã xác định được nguồn là 68.428 tỷ đồng, số vốn còn lại hơn 35.678 tỷ đồng (34% vốn dự án) huy động từ trái phiếu Chính phủ (hơn 11.320 tỷ đồng), huy động vốn từ BOT (hơn 18.700 tỷ đồng), còn lại hơn 5.600 tỷ đồng là số vốn chưa cân đối được nguồn cung.

2/ Đường cao tốc Bắc – Nam phía Đông: Tổng mức đầu tư giai đoạn 2017 - 2020 khoảng 118.716 tỷ đồng (xác định theo mặt bằng giá quý 2/2017).

Trong đó, Nhà nước hỗ trợ khoảng 55.000 tỷ đồng từ nguồn vốn trái phiếu Chính phủ. Nguồn vốn nhà đầu tư 11 dự án BOT khoảng 63.716 tỷ đồng, bao gồm: vốn chủ sở hữu khoảng 12.743 tỷ đồng, vốn vay khoảng 50.973 tỷ đồng.

“Trong khi đường sắt tốc độ cao chưa thể triển khai trong giai đoạn từ nay đến năm 2025, việc đầu tư ngay một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017 - 2020 là không thể trì hoãn”, Chính phủ nhấn mạnh trong tờ trình Quốc hội.

 

(Bạn phải đăng nhập hay đăng ký tài khoản để đăng bài ở đây)