Chi tiền vay, tiền thuế thế nào?

Anh Dũng     01/11/2017     233     100

Hôm nay (1/11), Quốc hội tiếp tục thảo luận về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển KT-XH và ngân sách nhà nước năm 2017; kế hoạch phát triển KT-XH, dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách Trung ương năm 2018 và kế hoạch tài chính - ngân sách nhà nước 3 năm 2018 -2020.

Theo đó, ngân sách năm 2018 dự tính chi khoảng 1,52 triệu tỷ đồng, trong đó phần lớn là chi thường xuyên (lương, tinh giản biên chế...) 434.000 tỷ, riêng cho 7 tổ chức: Ủy ban TW MTTQVN, Trung ương Đoàn TNCS HCM, Trung ương Hội liên hiệp phụ nữ, Hội nông dân, Cựu chiến binh, Tổng liên đoàn Lao động, Liên minh HTX là 1.584,495 tỷ đồng.

Năm 2016, một trong những nghiên cứu hiếm hoi về ngân sách cho các hội - đoàn thể của Viện nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) có tên  “Ước lượng chi phí kinh tế cho các tổ chức quần chúng công ở Việt Nam” cho biết tổng chi phí kinh tế của xã hội cho các tổ chức quần chúng công dao động trong khoảng 45.670 tỷ đồng đến 52.700 tỷ đồng, ước bằng 1,7% GDP của cả nước (năm 2014). Trong đó, khoản tiêu tốn từ ngân sách Nhà nước khoảng 14.023 tỷ đồng tức là chỉ thấp hơn dự toán ngân sách năm 2017 của 3 bộ gồm: Bộ Tài chính, Bộ Giao thông Vận tải và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội và lơn hơn tất cả các bộ, ngành, cơ quan ngang bộ còn lại.

Những khó khăn gay gắt của ngân sách trong giai đoạn hiện nay chính là cơ hội để Quốc hội và Chính phủ đánh giá lại và cải tổ hệ thống hội đoàn. Đặc biệt vấn đề phân bổ ngân sách cho các hôi, tổ chức chính trị - xã hội.

Hầu hết các hệ thống hội đoàn, trong đó đặc biệt là các tổ chức chính trị - xã hội, được tổ chức theo mô hình hành chính, có biên chế, nhà cửa, trụ sở, xe cộ, với hệ thống tổ chức và mô hình hoạt động hầu như không thay đổi từ thời bao cấp đến nay.

Nhìn vào phân bổ ngân sách chi tiết của các trung ương hội, có thể thấy chi thường xuyên, tức chi cho lương bổng, chi phí hành chính trung bình chiếm khoảng 90% ngân sách được hỗ trợ. Trong khi đó, dù mang danh là các tổ chức quần chúng, thành lập trên cơ sở tự nguyện cũng như phục vụ nhu cầu của các nhóm cộng đồng, thực tế các tổ chức này còn hoạt động như những cánh tay nối dài của Nhà nước, phục vụ cho “nhiệm vụ chính trị” của Nhà nước.

Theo Tiến sĩ Trần Đình Thiên - Viện trưởng Viện kinh tế Việt Nam việc đánh giá chức năng của các tổ chức chính trị - xã hội và đoàn thể rất khó: “Mỗi tổ chức đều có chức năng khác nhau và được hưởng mức chi tiêu biến thiên theo thời gian nên không cố định được. Có nhiều hoạt động mang tính phong trào chỉ được đo lường bằng giá trị chính trị - xã hội nên rất khó để đánh giá”.

Ông Thiên cũng cho rằng, việc triển khai nguyên tắc tự bảo đảm đối với các tổ chức chính trị xã hội theo Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015 rất khó để thực hiện.

Mới đây, tại cuộc Tọa đàm "Cơ hội đóng góp ý kiến dự chi ngân sách 2018" do BTAP tổ chức tại Hà Nội, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan chỉ rõ: “Ngoài cán bộ công chức, viên chức cơ quan hành chính nhà nước, ngân sách hiện nay còn phải chi cho cả đối tượng nghỉ hưu, các đối tượng khác hưởng lương, trợ cấp khác lên tới 7,5 triệu người, chiếm 8,3% dân số cả nước. Còn nếu cộng toàn bộ số người hưởng lương và mang tính chất lương thì con số này lên tới 11 triệu người. Không ngân sách nào nuôi nổi bộ máy ăn lương lớn như vậy. Chúng ta cần cơ cấu lại nguồn chi, chứ đừng như hai năm qua chỉ chú ý đến tăng nguồn thu”. 

Theo bà Lan, hàng năm chi thường xuyên của Việt Nam ở mức 68-69% tổng chi ngân sách, có lúc lên đến 72% tổng chi ngân sách. Trong ngân sách có đến 2/3 sử dụng cho chi thường xuyên, 1/3 còn lại dùng để trả nợ và đầu tư phát triển.

Chi ngân sách, hình thành từ nguồn thu thuế và vay nợ, đang là vấn đề cần đại biểu Quốc hội chú tâm nhiều hơn trong các ý kiến góp ý cho dự toán chi ngân sách 2018.

(Bạn phải đăng nhập hay đăng ký tài khoản để đăng bài ở đây)